Onderwijsprogramma en activiteiten

De Kentalis Enkschool werkt aan de kerndoelen van het speciaal onderwijs, zoals vastgesteld door het Ministerie van Onderwijs. Binnen ons onderwijs ligt de nadruk op taal en communicatie, met daarnaast aandacht voor andere leergebieden. 

Ons onderwijs sluiten we aan op wat leerlingen nodig hebben. We bieden:

• een leerklimaat dat taal en communicatie stimuleert
• een veilige omgeving waarin leerlingen durven communiceren en reflecteren
• specialistisch taal- en leesonderwijs met aangepaste instructie
• begeleiding gericht op sociale ontwikkeling en welbevinden, passend bij een taalontwikkelingsstoornis

Per vakgebied zijn leerdoelen en onderwijstijd vastgelegd in leerroutekaarten. In het ontwikkelingsperspectief (OPP) staat in welke leerroute een leerling werkt.

IPC 

Op de Kentalis Enkschool werken we met IPC (International Primary Curriculum) (www.ipc-nederland.nl). Dit is een thematisch leerprogramma én een visie op leren, waarbij niet de activiteit maar het leerproces centraal staat. De focus ligt vooral op het ontwikkelen van vaardigheden. We bespreken met leerlingen hoe zij hierin groeien. 

Binnen de thema’s bieden we vakken zoals geschiedenis, aardrijkskunde, techniek, natuur en burgerschap samenhangend aan. Ook muziek, gym, kunst en cultuureducatie sluiten hierbij aan.

Deze manier van werken past goed bij onze leerlingen. Door lesstof te koppelen aan thema’s krijgen zij meer tijd en context om taal, lezen en rekenen te begrijpen en te oefenen. 

In de lessen is veel aandacht voor het oefenen van vaardigheden, samenwerken, onderzoeken en presenteren. Wat leerlingen leren, maken we zichtbaar op een leerwand. Zo zien zij beter de samenhang. Dit is extra belangrijk voor leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis. 

Leerkrachten, logopedisten en onderwijsassistenten werken hierbij nauw samen met (groepjes) leerlingen.

Logopedie/communicatieve vaardigheden 

Op de Kentalis Enkschool werken logopedisten met verschillende specialisaties in TOS. Omdat al onze leerlingen moeite hebben met taal, spraak en communicatie, spelen zij een belangrijke rol in hun ontwikkeling. 

Logopedisten zijn gekoppeld aan de groepen en ondersteunen in de klas bij taalonderwijs en communicatieve vaardigheden. Ze werken hierbij nauw samen met de leerkracht en bieden dagelijks oefenmomenten. 

Daarnaast krijgen leerlingen extra ondersteuning via individuele logopedie, in kleine groepjes of klassikaal. In de onderbouw ligt de nadruk op het stimuleren van taal- en spraakontwikkeling. In de midden- en bovenbouw werken we vooral aan communicatieve vaardigheden, zoals het vormen van een mening, uitleggen, samenwerken en het begrijpen van gesproken en geschreven taal. 

We sluiten zoveel mogelijk aan bij de thema’s in de klas, zodat leerlingen de taal vaker oefenen en beter onthouden. Ook besteden we aandacht aan hoe leerlingen omgaan met hun taalontwikkelingsstoornis (Pe-TOS).

Aan het eind van het schooljaar evalueren we de ontwikkeling met observaties en logopedische testen. Op basis hiervan stellen we nieuwe doelen op, die worden vastgelegd in het ontwikkelingsperspectief (OPP).

Soms gebruiken we audio- of beeldopnames om de ontwikkeling goed te volgen. Deze zijn alleen voor intern gebruik en worden daarna verwijderd. 

Mondelinge en schriftelijke taal 

Taalonderwijs vindt de hele dag door plaats: in de klas, op het plein, in het speellokaal en in de logopedieruimte. Leerlingen werken daarbij zowel impliciet als expliciet aan hun taaldoelen. 

Leerkracht en logopedist stellen samen doelen op voor mondelinge en schriftelijke taal, op basis van onder andere ParnasSys, CED, SGTO en de Spraakwaterval. Deze doelen komen terug in verschillende activiteiten, zoals vertellen, spelen, voorlezen, zingen en luisteren. 

Vanaf groep 4 besteden we ook gericht aandacht aan taalbeschouwing. Deze doelen worden expliciet aangeboden in instructielessen, onder andere met behulp van Junior Einstein. Dit gebeurt zowel mondeling als schriftelijk, met ondersteuning van de logopedist waar nodig.

Mondelinge taal 

We werken aan mondelinge taal via methodes zoals COVA, SGTO en de Spraakwaterval. Leerkracht en logopedist geven deze lessen samen en stemmen regelmatig af.

In alle groepen besteden we aandacht aan zinsbouw, woordvormen (morfologie), taaldenken, verhaalopbouw en woordenschat. Ook oefenen leerlingen gespreksvaardigheden. Dit gebeurt tijdens taallessen, kringmomenten, vrij spel en in andere vakken.

Doelen voor articulatie en verstaanbaar spreken zijn per leerling verschillend en staan in het OPP onder communicatie.

Taalbegrip en woordenschat versterken we door thematisch te werken (IPC). In groep 1 en 2 gebruiken we Logo 3000, en in groep 3 en 4 Logo Groep 3 en 4/5.

Voorlezen krijgt in alle groepen veel aandacht.

Presentatievaardigheden ontwikkelen leerlingen via communicatielessen, zins- en verhaalopbouw en IPC-doelen (vanaf groep 3).

Lezen 

Goed leren lezen en schrijven is belangrijk om goed mee te doen in de maatschappij. Voor veel leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis gaat dit niet vanzelf. Daarom besteden we veel aandacht aan lezen.
We werken volgens de aanpak van LIST (Lezen IS Top), waarbij leesplezier centraal staat. Leerlingen leren beter lezen door veel te lezen. Daarom stimuleren we hen om lezen leuk te vinden en er zelf voor te kiezen.
In alle groepen wordt dagelijks 15 tot 30 minuten voorgelezen uit boeken die passen bij het thema of de belevingswereld van de leerlingen. We praten samen over de inhoud, waardoor we werken aan woordenschat, begrip en kennis.

In groep 1 en 2 ligt de nadruk op voorlezen en spelenderwijs kennismaken met letters en woorden.
In groep 3 leren leerlingen technisch lezen: van letters naar woorden, zinnen en teksten.
In groep 4 t/m 8 lezen leerlingen dagelijks in een zelfgekozen boek. Eerst vaak hardop in tweetallen of groepjes, later ook zelfstandig stil. We verbinden lezen zoveel mogelijk aan onze thema’s en stimuleren gesprekken over boeken.

We organiseren ook extra leesactiviteiten, zoals themagebonden opdrachten en de leesvakantiefotowedstrijd, om leesplezier te vergroten. 

Als lezen moeizaam verloopt, bieden we extra ondersteuning in kleine groepjes, bijvoorbeeld met:

• Connect klank en letters
• Connect woordherkenning
• Connect vloeiend lezen
• RALFI-lezen

Zo zorgen we dat iedere leerling zich kan ontwikkelen tot een gemotiveerde en vaardige lezer.

Bibliotheek 

De locatie Zwolle werkt samen met de Stadkamer (de bibliotheek in Zwolle) en doet mee aan Alle Zwolse Kinderen Lezen. Het doel is om leesplezier te vergroten en de taalvaardigheid van leerlingen te versterken.

We werken volgens vijf basisprincipes voor goed leesonderwijs:

• een rijke en passende boekencollectie
• voldoende tijd om te lezen en voor te lezen
• aandacht voor leesmotivatie
• een bewuste en passende aanpak op school
• zelf lezen, ook als professional

Deze samenwerking sluit goed aan bij ons leesonderwijs en het thematisch werken. Dankzij de Stadkamer hebben we een actuele en ruime schoolbibliotheek, die we jaarlijks uitbreiden.

Alle leerlingen zijn lid van de bibliotheek en kunnen ook thuis boeken lenen. Leerkrachten en logopedisten maken hier ook gebruik van. Zo kunnen zij per thema passende boeken inzetten, die bijdragen aan de kennis, woordenschat en taalontwikkeling van de leerlingen.

Begrijpend luisteren en lezen 

We werken met een doorgaande leerlijn van begrijpend luisteren naar begrijpend lezen.

In groep 1 t/m 3 ligt de nadruk op begrijpend luisteren. Dit gebeurt vooral tijdens interactief voorlezen en kringgesprekken. Leerlingen oefenen hierbij met belangrijke luister- en denkstrategieën die nodig zijn voor later begrijpend lezen. 

Vanaf groep 4 werken we gericht aan begrijpend lezen met rijke teksten die aansluiten bij de thema’s. Deze teksten worden meerdere keren gelezen en besproken. Leerlingen vergroten hun woordenschat en leren strategieën toepassen om teksten beter te begrijpen.

Ze oefenen met:

• het onderscheiden van hoofd- en bijzaken 
• verbanden leggen
• samenvatten
• een mening vormen en onderbouwen

Spelling

Spelling is voor veel leerlingen met TOS niet vanzelfsprekend. Daarom bieden we extra tijd, structuur en ondersteuning. 

We werken met woorden die passen bij de thema’s, zodat ze betekenisvol zijn. Leerlingen oefenen hiermee in wekelijkse schrijfopdrachten. Door herhaling in verschillende situaties versterken zij hun spelling en grammatica.

We werken vanuit een eigen visie op spellingonderwijs, waarbij methodes als ondersteuning worden gebruikt.

Schrijven

In de onderbouw werken leerlingen spelenderwijs aan de motorische voorbereiding op schrijven (Krullenbol).

In groep 3 t/m 5 leren leerlingen schrijven met Pennenstreken, in blokschrift of verbonden schrift.

Vanaf groep 6 werken leerlingen aan schrijfopdrachten gekoppeld aan thema’s, met duidelijke instructie.

Rekenen / wiskunde

In groep 1 en 2 werken we met doelen uit ParnasSys, met Rekenplein en Wereld in Getallen 5 als basis.
In groep 3 en 4 gebruiken we Wereld in Getallen 5 (boek).
In groep 5 t/m 8 werken leerlingen digitaal in Gynzy, gekoppeld aan deze methode.
Als extra ondersteuning nodig is, zetten we tijdelijk Rekenroute in.

We geven les volgens het Expliciete Directe Instructie Model. Daarbij is veel aandacht voor rekentaal en strategieën. Deze maken we visueel en herhalen we regelmatig.

We sluiten waar mogelijk aan bij de dagelijkse praktijk en de IPC-thema’s.

• Groep 1-2: rekenen via spel en thema’s (kring en hoeken)
• Groep 3-4: veel concreet en praktisch werken naast het boek
• Groep 5-8: instructie en verwerking digitaal of op papier

Zo zorgen we voor een duidelijke opbouw en passend onderwijs voor iedere leerling.

Sociaal-emotionele ontwikkeling 

Leerlingen met TOS hebben vaak moeite met communiceren, wat invloed kan hebben op hun sociale en emotionele ontwikkeling. Daarom werken we gericht aan deze vaardigheden, onder andere met PeTOS (psycho-educatie TOS). 

PeTOS helpt leerlingen om woorden te geven aan wat ze denken en voelen, en aan wat er gebeurt in contact met anderen. Zo werken we aan zelfinzicht, zelfvertrouwen, identiteitsontwikkeling en burgerschap. 

Daarnaast gebruiken we Spraakwaterval, gericht op communicatieve en sociaal-emotionele vaardigheden. Leerlingen leren hierbij ook het belang van non-verbale communicatie, zoals lichaamstaal en houding.

Aanvullend zetten we soms methodes in zoals Doos vol gevoelens en Kinderen en hun sociale talenten.

In groep 4 en 7 krijgen leerlingen Rots en Water-lessen. Deze versterken weerbaarheid, sociale vaardigheden en helpen bij het omgaan met situaties zoals conflicten en groepsdruk.

Relaties, intimiteit en seksualiteit (RIS)

Leerlingen met TOS ontwikkelen zich net als andere kinderen, maar hebben vaak minder taal om hierover te praten. Dit maakt hen kwetsbaarder. Daarom besteden we hier expliciet aandacht aan.
We werken met de methode Kriebels in je buik. Hierin komen thema’s aan bod zoals:

• lichaam en zelfbeeld
• relaties en gevoelens
• voortplanting en gezin
• weerbaarheid

De lessen sluiten aan bij de leeftijd en het niveau van de leerlingen en worden jaarlijks herhaald en verdiept. We besteden ook aandacht aan respect, grenzen aangeven en sociale relaties.

Meer informatie?

Link - seksuele-ontwikkeling-van-kinderen-0-18-jaar

Link - seksuele-opvoeding-van-kinderen-met-een-beperking-0-18-jaar 

ICT en digitale vaardigheden

We bereiden leerlingen voor op de digitale wereld. In alle groepen werken we met iPads, laptops en digitale borden. 

Vanaf groep 5 heeft iedere leerling een eigen device. In lagere groepen worden deze gedeeld. We gebruiken onder andere:

• Delta de Draak (ICT-vaardigheden en mediawijsheid)
• Gynzy (voor rekenen en oefenen)

Daarnaast werken we met robotica en programmeertools. Leerlingen leren omgaan met digitale middelen én met online gedrag.
ICT wordt ook ingezet bij logopedie, bijvoorbeeld voor spraak- en taalontwikkeling. 

Leerkrachten begeleiden dit proces en worden ondersteund door i-coaches.

Masterplan Geletterdheid

Goed kunnen lezen en schrijven is essentieel. Voor leerlingen met TOS vraagt dit extra ondersteuning.
Binnen het Masterplan Geletterdheid werken we met actuele kennis en praktische handvatten voor effectief lees- en schrijfonderwijs. Deze aanpak wordt stap voor stap ingevoerd op de Enkschool.

Bewegingsonderwijs (gym)

De kleuters gymmen in het speellokaal en één keer per week in de grote gymzaal.
Leerlingen van groep 3 t/m 8 gymmen twee keer per week in de gymzaal.
Leerlingen dragen geschikte gymkleding en schoenen. Na de gymles mogen leerlingen vanaf groep 4 douchen, maar dit is niet verplicht.

Muziek

Leerlingen krijgen muzieklessen die aansluiten bij de thema’s. Hierbij komen verschillende onderdelen aan bod: 

• zingen
• luisteren
• bewegen/dansen
• muziek maken
• eenvoudige notatie

Muziek helpt ook bij taalontwikkeling en het uiten van gevoelens. Soms worden hiervoor gastdocenten ingezet.

In de informatiekrant, die u aan het begin van het schooljaar ontvangt, kunt u lezen wanneer onderstaande activiteiten plaatsvinden.

Schoolreisje Het ‘gewone’ lesrooster wordt elk jaar doorbroken door een schoolreisje. De data voor de schoolreisjes van de groepen 1 t/m 6 worden via de informatiekaart bekend gemaakt en worden vaak aan het einde van het schooljaar gepland.

Schoolkamp De kinderen vanaf (in principe) groep 7 gaan drie dagen op schoolkamp. De begeleiders zoeken ruim van tevoren een geschikte bestemming, waarbij huisvesting, voeding en veiligheid (met betrekking tot het vervoer en de bestemming) gewaarborgd zijn.

Thematisch werken Binnen de school wordt thematisch gewerkt. Bij de afsluiting van een thema worden ouders uitgenodigd om te kijken wat hun kind heeft geleerd binnen dit thema. Dit kan op verschillende manieren worden uitgevoerd.

Rekendag Ieder schooljaar wordt de Grote Rekendag georganiseerd. Dit is een dag voor alle basisscholen in Nederland en Vlaanderen (groep 1 t/m 8). Deze dag staat helemaal in het teken van rekenen en dan niet alleen in de klas, maar ook daarbuiten. Want rekenen is veel meer dan sommen maken in je werkboek! Het onderliggende doel is om de kinderen onderzoekend te laten rekenen. Zelf ontdekken levert inzicht op en niet onbelangrijk: het maakt rekenen leuk!

Koningsdag De Koningsspelen zijn een sportief Oranjefeest voor alle basisschoolleerlingen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk. De dag bestaat uit sportieve activiteiten die worden voorafgegaan door een gezamenlijk, feestelijk Koningsontbijt. Scholen bepalen zelf hoe de Koningsspelen worden vormgegeven. Kentalis Enkschool schrijft zich de laatste jaren in voor de Koningsspelen en deelt daarmee het doel om kinderen in het primaire onderwijs en hun ouders te laten zien dat samen goed ontbijten en actief bewegen belangrijk, maar vooral ook heel leuk is. De vakleerkrachten gymnastiek regelen de sportactiviteiten voor alle klassen.

Leesvakantiefotowedstrijd Veel lezen is belangrijk. We noemen dat leeskilometers maken. In de vakantie blijven lezen is belangrijk anders kan de leesvaardigheid wegzakken. Ook het plezier in lezen is erg belangrijk. De zogenaamde leesmotivatie. Daarom organiseert de Enkschool ieder jaar een Leesvakantiefotowedstrijd. Ouders en hun kind worden gestimuleerd een mooie foto van hun kind te maken terwijl het kind opgaat in het lezen. Dit kan het lezen van een stripboek, boek of bijvoorbeeld een informatiebordje in de dierentuin zijn. Als het kind maar echt leest en er plezier aan beleeft! Na de zomervakantie hebben ouders 4 weken de tijd om de foto in te sturen naar school. Daarna worden er per unit een eerste, tweede en derde prijs gekozen.

De eerste prijs is een boek, de tweede prijs het kinderboekenweekgeschenk+ boekenlegger en derde prijs is een boekenlegger. Daarbij worden de winnende foto’s vergroot, op canvas afgedrukt en opgehangen in de school! De prijsuitreiking is altijd op de laatste dag van de kinderboekenweek; vlak voor de herfstvakantie.

Iedereen doet mee! U wilt graag dat uw kind kan sporten, spelen en leren. Meestal lukt dat ook. Maar wat als u als ouder even wat minder te besteden hebt? Dat kan tenslotte iedereen overkomen.
Gelukkig is er ook dan nog steeds veel mogelijk. Wist u bijvoorbeeld dat u vaak hulp kan krijgen bij het betalen van:

• Muziekles/ Toneel/ Dansles
• Sporten / sportkleding
• Lid zijn bij een club of vereniging
• Zwemlessen

Wilt u graag iets aanvragen voor uw kind of wilt u gewoon meer informatie? Onze schoolmaatschappelijk werker/ouderconsulent helpt u graag verder. Voor uw als ouder zijn er ook mogelijkheden. Samen zorgen we ervoor dat iedereen mee kan doen!

Onze school ontvangt subsidie van de overheid voor de regeling Schoolmaaltijden.
Ouders die extra ondersteuning kunnen gebruiken bij het betalen van boodschappen, kunnen zich aanmelden via de link die wordt gedeeld op Social Schools. Na aanmelding ontvangen zij een boodschappenkaart per post.

Heeft u de link gemist? Neem dan contact op met de schoolmaatschappelijk werker/ouderconsulent. Zij kan u helpen met de aanvraag.